Muslimanska ofanziva na Srpsko Sarajevo juni '95

15 juna 1995 ljeta Gospodnjeg pocela je nasnaznija i najorganizovanija muslimanska ofanziva na Srpsko Sarajevo. Organizovana je uz podrsku generalstaba NATO snaga!

Preko sto hiljada muslimanskih vojnika zdruzenih iz sarajevskog, zenickog i tuzlanskog korpusa izvrsili su udar iz svih pravaca na Srpsko Sarajevo. 

Rezolucija broj 990, donesena 4 marta 1994 je prekrsena uz podrsku zapadnih sila i izvjestaca UN-a, koji su kao i tokom cijelog rata prikrivali krsenje rezolucije o zabrani borbenih dejstava u i oko Sarajeva, kada su Srbi bili ugrozeni, zbog cega ih je srpska vojna i civilna vlast opravdano smatrala neprijateljskom stranom.

U silovitom muslimanskom napadu prvi udar izveden je na liniju odbrane Semizovackog bataljona i Ilijaskske brigade. Linije odbrane su popustile na mnogim mjestima. U svemu tome najgore je prosao Semizovacki bataljon. Cijela linija je popustila, a borci sa linije su se povukli, ostavljajuci liniju odbrane potpuno praznu. 

Muslimanske snage osjetile su da nema otpora od srpske strane,  dosle su do putne komunikacije Semizovac-Srednje i postavili barikadu na putu na prostoru izmedju Kamenickih stijena i brda zvonog Lipa.

Vojna Policija u tom momentu dobija, naredbu da izadje na Kamenicke stijene i ojaca liniju odbrane Semizovackog bataljona.

Borbeni vod Vojne Policije brzo stizu u komandu Semizovackog bataljona i od nacelnika OC dobija insteukcije za izvrsenje zadatka. 

Policija ne znajuci da je linija prazna i da tamo nema vojske, krece sa dva terenska vozila na izvrsenje zadatka.

Na putu do Kamenickim stijena sa policijom je krenuo i pozadinac iz Semizovackog bataljona, kako bi uputio Ploiciju na pravi pravac kretanja, jer nisu poznavali teren na koji su trebali izaci kao ojacanje.

Kada se stiglo do puta koji vodi ka Kamenickim stijenama, policija je krenula prema vrhu brda, a vozac jednog terenskog vozila je vartio vodica nazas u Semizovac.

U tom moment pocela je puscana paljba u pravcu drugog policijskog vozila i tom prilikom bivaju ranjena 2 policajca. Komandir voda Ranko Radovanovic teze i Mladen Petrovic lakse ranjeni.

Uvidjevsi da je policija upala u zasjedu ja kao komandir CVP pozicam nacelnika OC-a i javljam da smo upali u muslimansku zasjedu i da puscana vatra dolazi iza nasih ledja, sto je u tom momentu trebala biti duboka pozadina srpske teritorije.

Komanda brigade ne prihvata moju informaciju kao istinitu i ponovo naredjuje da krenemo ka vrhu brda i da nas tamo ceka komandant Semizovackog bataljona Rajko Jankovic da nas rasporedi na liniji odbrane.

Tad za policiju nastaje pakao, krecu borbe sa neprijateljom, a nerazumjevanje od komande nas dovede u bezizlaznu situaciju.

U tom momentu konacno stize razumjevanje komande 3 Sarajevske brigade, zahvaljujuci ministru zdravlja Draganu Kalinicu koji je stigao u Semizivac.

Ministar je sa svojim vozacem uspio izbjeci sigurnu smrt i pad u neprihateljske ruke tako sto je vozac bio priseban. Prepoznao je na barikadi na putu da se radi o muslimanskim vojnicima i nije zaustavio vozilo, nego je punim gasom proletio kroz barikadu. Tom prilikom vozac je bio ranje, a ministar je nepovredjen stigao u Semizovac.

Sve je to potvrdilo moju tvrdnju da sam upao u zasjedu i konacno komanda salje pomoc Vojnoj Policiji.

Ubrzo stize kao ispomoc Ilidzanski odred Specijalne Policije i u sadejstvu sa Vojnom Policijom krece ciscenje terena. Tokom intervencije pet speijalnih policajaca biva ranjeno ali se ciscenje terena ne prekida.

Potpomognuti artiljerijom razbijamo muslimansku jedinicu ubivsi im sedam boraca. Nakon toga medju muslimanskom vojskom nastaje panika i oni pocinju neorganizovano da bjeze sa nase teritorije.

Specijalna i Vojna policija iskoristavaju njihovu paniko i u strelcima vidno jedan do drugog nastavljaju da ciste teren. 

Iako umorni od teski borbi i brdovitog terena stigli smo do vrha brda, pala je noc i izdata je naredba da se utvrdimo na dostignutim pozicijama.

U medjuvremenu saznali smo da smo uspjeli protjerati njihovu elitnu jedinicu 7 Muslimasku brigadu, za koju se pricalo da su bili njihova najekstremnija jedinic.

Nakon uspjesno obavljenog zadatka Vojna Policija je ostala bez komandira borbenog voda, pa sam kao komandir cete odlucio da na tu funkciju postavim Galinac Radenka.

Dva dana nakon vracanja putne komunikacije stizu nove muke za 3 Sarajevsku brigadu, izgubljeno je brdo Lipa, kljucno brdo za sigurnu odbranu putne komunikaciju jedini siguran put za bezbedniji izlazak civila iz opkoljenog Srpskog Sarajeva!

Stize nova naredba za Voju Policiju, pod hitno zaustaviti prodor muslimanske vojske na Lipi!

Genocid nad srpskim selima oko Sarajeva

11 juna 1992 ljeta gospodnjeg muslimanska vojska počinila je još jedan genocid u nizu! Nakon masovnog ubijanja Srba iz Grahovišta, Pofalića i Čemerna došao je ponovo red na Grahovište!

Nakon što je 8 juna '92 muslimanska vojska ovladala velikim dijelom platoa na brdu Žuč vratila se u selo Grahovište. U selu su zatekli samo starce i žene, jer su mjesec dana ranije iz sela odveli sve vojno sposobne muškarce i streljali ih kod fudbalskog stadiona Koševo, a neke od zarobljenih su iz mržnje zapalili. 

U to vrijeme mještani Grahovišta nisu znali šta se desilo njihovom komšijama i rodbini koji su živi odvedeni iz sela, a selo nije bilo u mogućnosti da se vojno brani. Mještani su odlučili da ostanu u selu, računajući da će muslimanski vojnici poštovati njihove godine i to što nisu bili vojno angažovani i da će ih ostaviti da ostanu da žive u svom selu.

Međutim muslimanski vojnici nisu tako mislili, zadojeni mrznjom prema srpskom narodu odlučili su da ih sve ubiju, bez obzira što su u selu bili samo starije žene i muškarci nesposobni za vojsku.

Sve su ih skupili na jedno mjesto, uveli ih u kuću Obrena Sikiraša i žive ih zaplalili u toj kući.

Neđo Sikiraš prilikom zatvaranja u Obrenovu kuću, prikrio je svoj pištolj i kada su ga zatvorili izvršio je samoubistvo i na taj način spasio sebe teških muka koje su mu namjenile njegove komšije sa Kobilje glave!

Svim stradalim neka je vječna slava!

Omladinska ulica pod srpskom kontrolom

Maj mjesec '92 godine nije donosio nista dobro Srpskom narodu u BiH, a posebno na teritoriji u i oko Sarajeva. Muslimansko -hrvatska koalicija na vlasti izabrala je srpske podanike i sa njima formirala novu vlast, ignorisuci volju velike vecine Srpskog naroda. Poveli su drzavu BiH u kataklizmu, iz koje nece biti povratka!

Srpski narod napusten od JNA snaga dolazi u vrlo tesku situaciju. Malobrojnost dobrovoljaca za odbranu Srpskog naroda nisu ukazivali povjerenje da imaju dovoljno snage da odbrane srpske teritorije, a samim tim i narod. 

Unistena srpska sela oko Sarajeva tokom maja mjeseca, narod protjerivan sa svojih ognjista i svirepo ubijan, ukazivalo je na to da Srbi nece imati snage da se odbrane, zbog cega muslimansko-hrvatska koalicija jos je zesce krenula u etnicko ciscenje Srpskog naroda.

Srpska opstana Vogosca 15 maja donijela je odluku za mobilizaciju srpskog naroda ali odziv je bio primjetno nedovoljan za popunu borbenih jedinica i za odbranu svih srpskih teritorija.

Pod sumnjom da Srbi nemaju snagu da se odbrane od brojcano jaceg neprijatelja, neki stanovnici Vogosce su odlucili da sacekaju kod svojih kuca konacan ishod novonastale situacije, nadajuci se da to stanje nece dugo potrajati i da ce doci do smirivanja ratnih tenzija i neodazivajuci se na objavljenu mobilizaciju.

Medjutim svemu tome je kumovao i Alija Izetbegovic jer je vjestom propagandom preko TV kuca uticao da se Srbi ne odazovu na mobilizaciju, iako su osjecali da im se ne pise dobro pod njegovom vlascu. 

Bilo je ocito da je muslimanskoj strani ovaj rat bio potreban, kako bi protjerali vecinu srpskog stanovnistva iz BiH, a onu manjinu asimilirali u bosance i tako dobili drzavu u kojoj bi muslimansko stanovnistvo nadvladalo ostale.

Za to vrijeme mnogi stanovnici koji su imali neku mogucnost da se sklone od ratnog vihora koji je vec zahvatio veliku povrsinu BiH, a najvise se to osjecalo na Sarajevskom prostoru, napustaju Vogoscu.

Stanje je bilo alarmantno, jer su muslimani na svim mjestima na kojim je srpski narod bio slabo organizovan ili malobrojan za odbranu, dozivio je strasan masakr. Isti masakri koji su Srbi prezivljavali nasi pretci u prijasnjim ratovima, od istih koalicionih partnera.

Vlast u Vogosci nije imala kontrolu nad brojcanim stanjem stanovnistva, jer su kapije naselja bile sirom otvorene, kako za ulazak, tako i za izlazak iz naselja. 

Takvo stanje najvise su koristili muslimani i Hrvati, napustajuci svoje domove i prelazeci na teritorije pod muslimansko-hrvatskom kontrolom. Veliki broj muslimanske omladine napustio je Vogoscu i mobilisao se u Alijine jedinice koje su bile aktivne jos u vrijeme kada rati nije bio ni na pomolu.

Za to vrijeme srpski mladici iz Omladinska ulice odlucili su da se dobrovoljno prijave u redove srpske vojske, iako su zivili na teriroriji pod muslimanskom kontrolom.

Zbog svoje sigurnosti neki srpski borci preselio su se na srpsku teritoriju ali mnogi to nisu mogli, jer su im roditelji zivjeli na muslimanskoj teritoriji. 

Bilo je to za njih apsurdno stanje! Drzale su se nocne straze sa uperenim puskama prema svojim roditeljima, a danju se vracali roditeljima u stanove, iscekujuci nevolju koja je svakog casa mogla doci na njihova vrata. Medjutim, nis samo srpski borci bili u takvom apsudu. Pojedini stanovnici Omladinske ulice su smatrali da im noc nije bezbjedna, pa su nocu odlazili kod svoje rodbine i prijatelja na teritoriji pod srpskom kontrolom, a danju se ponovo vracali u svoje stanove.

Bila je to mucna situacija za sve te stanovnike Omladinske ulice. 

Nakon ubistva moga oca, ostao sam sedam dana uz majku i brata da se utjesimo zbog naseg gubitka.

Prvi dan po povratku u svoju maticnu jedinicu 30 maja saznao sam da je stanje u Omladinskoj ulici nepromjenjeno. Vojnici i stanovnici nocu izlaze iz Omladinske ulice, a danju se ponovo vracaju, kao da je sve normalno i da im se danju nista lose ne moze desiti. 

U tom periodu srpska vojska je postala stvarnost,  pa je organizovano pocela izlaziti na ulice Vogosce, tako sto su se drzale patrole ali iskljucivo na teritoriji pod srpkom kontrolom, ne ulazeci u teritorije koje su po dogovoru vlasti pripadale muslimanskoj strani.

Zbog ratnih akcija koje su se izvodile prema srpskim teritorijama bilo je pitanje dana kada ce muslimanska vojska krenuti u napad na Vogoscu. Za taj napad Omladinska ulica bila je idealna za uspjeh osvajanja Srpske Opstine Vogosca.

Vojna i civilna vlast je po tom pitanju bila pasivna, a nesto se moralo pod hitno uciniti da se takav scenario ne desi.

Moj ratni raspored za dnevnu patrolu bio je 31 maja. Taj dan samoinicijativno sam odlucio da svoju prvu dnevnu patrolu prebacim na muslimansku teritoriju u Omladinsku ulicu. U tome su me podrzali Popa i Tesa, koji su sa mnom zajedno bili odredjeni da budemo troclana patrola.

Krenuli smo niz Omladinsku ulicu, a mnogi prozori na zgradama bili su otvoreni. Nije bilo lagodno kretati se ulicom kada znate da u tom dijelu ima muslimanskog zivlja, a sa svakog od tih prozora moze neko da zapuca na nas, a da nemamo mogucnosti da se odbranimo. 

Bili smo legitimna meta da nam se tako nesto desi ali smo odlucno krenuli da stanje u Omladinskoj ulici promjenimo u nasu korist.

Iduci kroz taj dio naselja glasno smo podvikivali da se prozori zatvore. Primjeto se vidjelo da se nase naredbe izvrsavaju i da se prozori brzo zatvaraju. Nakon prvih 2 sata patroliranja kroz Omladinsku ulicu, dosao je red na sledecu patrobu. Bilo je jako vazno da nas u tome podrzi i komanda i naredna smjena patrole. Na smjenu su stigli Radomir, Nebojsa i Kelja. Prenijeli smo im sta smo ucinili i oni su sa odusevljenjem prihvatili da nastave patrolu kroz taj reon.

Kada smo usli u Hotel Biokovo u kojem je bila komanda Vogoscanskog bataljona i komanda nase cete saopstili smo kako smo izvodili patrolu. Umjesto ocekivanih pohvala za taj potez, dozivjeli smo kritike. U komandi su bili vidno razocarani sto smo samovoljno usli u tu teritoriju, ugrozivsi svoje zivote, a i dogovor o podjeli Vogosce. 

Srecom, komanda naseg bataljona nije donijela naredbu da se sa tim patrolama prekine. Narednih 3 dana neprekidno tokom dana vrsile su se patrole kroz Omladinsku ulicu i time pokazali stanovnicima ko ce kontrolisati taj dio naselja.

Takvo stanje je ohrabrilo srpske stanovnike Omladinske ulice, pa su prekinuli praksu odlaska na nocenje na srpskoj teritoriji. 

Nakon 3 dana, tacnije 3 juna ponovo bez naredbe komande, samoinicijativno donosimo odluku da u Omladinskoj ulico postavimo strazarska mjesta i tim potezom zatvaramo obruc odbrane kompletnog naselja Vogosca.

Vrlo brzo smo izgradili zaklone na coskovima najduze zgrade koja se nalazila u neposrednoj blizini vogoscanske rjecice, na suprot muslimanskog sela Ugljesici.

Selo je bilo vidno prazno, a stanovnici su se povukli dublje u muslimansku teritoriju.

Jedan stanovnik Ugljesica je ipak ostao u svom selu, u svojoj kuci. Bio je to najstariji brat od Softica. 

Nasa komanda je podrzala nasu novu akciju prema Omladinskoj ulici ali naglasivsi da se Softic ne smije zaustavljati niti mu se smije uskratiti kretanje prema Vogosci, sta je on do tada veoma cesto cinio, setajuci kroz naseljeni dio Omladinske ulice. 

Niko nije znao razlog toj naredbi ali se bez zapitkivanja postovala, sa pretpostavkom da je Softic bio za ostanak BiH u sastavu Jugoslacije, kao i neki drugi muslimani u Vogosci koji su izasli na srpski PLEBISCIT i dali svoj glas podrske, kao i velika vecina srpskog naroda.

Naredbu su svi srpski borci prihvatili kao razumnu ali od tog dana Softic vise nije bio vidjen u svom selu, niti u naseljeni dio Vogosce. 

Vogosca je sa postavljanjem odbrane u Omladinskoj ulici u pravcu Ugljesica drasticno ojacala sviju odbranbenu poziciju i jednim dijelom skratila svoju predugacku liniju odbrane.

Stanovnicima Omladinske ulice se vratilo samopouzdanje i nisu vise odlazili iz svojih domova, srpski borci su sa oruzjem dolazili svojim kucama. Najvecu radost nam je donosilo sto su nam tokom dana stare bake i majke donosile skuvanu hranu i ustipke kako bi nam dale podrsku za to sta radimo. Medju tim starim zenama bilo je i prvoboraca, SKOJ-evaca iz prethodnog rata, koji su se vidno obradovali dolasu srpske vojske na liniju odbrane kompletne Vogosce, gledajuci nas kao svoje spasioce i zastitnike, pokazujuci nam postovanje, a svojim postupcima da su za njih srpski borci bili borci protiv fasizma koji se nadvio nad Bosnom.

Ubiše nam Pecu!

Ubiše nam Pecu!

Dok se na Rosuljama odvijala sahrana Branislavu Kondiću na koju za divno čudo muslimani iz Ugorskog nisu otvarali vatru, u Kršama se pregovaralo sa muslimanskom stranom o predaji oružja i lojalnosti srpskim vlastima u Vogošći.

Brane Vlačo bio je najbliži komšija muslimanima iz Krša, pa je sa njima napravio dogovor da srpska delegacija dođe u njihovo selo iznese predlog o mirnom razrešenju napete situacije na teritoriji Vogošće. 

Naime, Krše su bile duboko uvučene u srpsku teritoriju, pa su muslimanake snage u svakom trenutku mogle kroz njihovo selo da zađu srpskoj vojsci iza leđa i naprave pokolj, koje je već viđen na svim mjestima gdje su uspjeli da uđu u srpska sela i naselja.

Takva mogućnost morala je da se spreči po svaku cijenu, a da bi se izbjegao masakr Krša, koji realo u tom peridu nisu imali nikakvih mogućnosti da se odbrane od eventualnog srpskog napada, jedino rješenje bilo je predaja naoružanja, pa je donesena odluka u kriznom štabu da im se ponudi mogucnost opstanka na srpskoj teritoriji.

Brane Vlačo iz tog razloga sa sobom nije poveo veliki broj vojnika, kako bi steko povjerenje muslimanske strane da su došli u mirovnu misiju. 

Stanovnici sela bili su svjesni da nisu imali kapacitet da se bore, pa su mirno dočekali srpsku delegaciju da uđe u selo. 

Kada su muslimani iz Ugorskog i Uglješića čuli za te pregovore odlučili su da ih spreĉe po svaku cijenu. Upali su nenajavljeni u selo i otvorili vatru na srpsku mirovnu delegaciju. U tom haosu pucalo je sa više strana na srpsku delegaciju. Sa vrha sela sa mitraljezom iz svoje štale pucao je Ismet Kršo, muslimanske snage iz Ugorskog i Uglješića su neopaženo prisle grupi pregovarača i iz neposredne blizine usmrtili Petra Kuzmana-Pecu, jednog od najvecih srpskih heroja tog vremena, koji je u misiju doša samo sa pištolje. 

Prvi moji borbeni okrsaji bili su pored Pece! Divio sam se njegovoj hrabrosti, bilo je to kao iz holivudskih filmova! Neke od njegovih ratnih ideja i ja sam tokom rata nekad primjenjivao.

Sjecam se jedne prilike na Zuci, nedaleko od kuca Zivkovica pocela je pucnjava sa muslimanske strane. Srpska vojska je zestoko uzvratila, nastao je veliki oblak dima na livadi ispred nas, gotovo da se nista nije vidilo. Iz tog oblaka odnekud izbi Peca, gleda u nas u rovu i kaziprstom preko usta pokusava da nas zaustavi u pucnjavi. Mi prestajemo pucati, a on se poce sunjati bez pucanja u stojecem stavu prema muslimanima odakle su se culi rafali, pokusavajuci da odgonetne odakle dopiru...

Njegovim odlaskom izgubili smo herojskog lidera za kojim bi mnogi borci bez razmisljanja krenuli u borbu prsa u prsa sa neprijateljom...

Vjecna ti slava dobri nas Peca!

Zarobili su Pavla Terzića, koji je bio tako blizu njih da su ga bukvalno uhvatili za rever njegove uniforme i odvukli na svoju stranu. U masovnoj pucnjavi ranili su nekoliko ljudi koje je doveo Jovo Maunaga kao ispomoć misiji. 

U tom haosu stradali su i stanovnici Krša, dok su muslimanski napadači uspjeli nepovređeni da se povuku i sa sobom odvedu Pavla Terzića. 

Prilikom povlačenja na svoju teritoriju prošli su kroz srpski zaseok zvani Bogdanovići koji je zbog nemogučnosti da se brani srpski narod bio već napustio svoje kuće. Jedini stanovnici sela bili su otac Neđo Močevića i njegovog šesnaestogodišnjeg sina Rade koji su ostao u selu da čuva stoku i domaćinstvo. Neđo, znajući da u selo može lako i u svako doba upasti muslimanska vojska i da su već na mnogim mjestima gdje su uspjeli da uđu napravili pokolj nad srpskim narodom, naslućivao je da bi se i njima moglo desiti tako nešto, pa je još ranije poslao u Vogošću svoju suprugi i kćerku i na taj naćin spasio im živote. Međutim obaveza prema domaćim životinjama koju je imao i obrađivanje njive da bi porodica preživjela dođe im glave. Iako nisu bili naoružani niti m9bilisani u srpsku vojsku muslimami iz Uglješića i Ugorskog svirepo ih pobiše, samo zaro što su bili Srbi!

Nakon što se sve smirilo, a muslimanska vojska se povukla, Srbi su izvukli Pecino tijelo.

Poginule iz sela Krše položili su na jedan lim pokraj puta i nakon toga se puvukli iz sela, jer srpska strana u tom periodu nije željela da osvaja muslimanske teritorije.

Pošto su u Uglješićima živili muslimani, a seko Krše bilo teritorijalno povezano sa njima, javljeno im je da su Krše stradale i ako žele da ih sahrane da mogu slobodno doći po njih i da srpska strana neće otvarati vatru na njih dok izvlaće mrtva tijela.

Muslimani iz Uglješića su ignorisali taj poziv, pa su tijela dugo ostala tu, sve dok nisu potpuno istrula. Širio se neugodan miris po livadama i okolnim šumama. Životinje su nailazile kraj leševa i raznosile kosti. 

Nakon duzeg vremena ono sta je ostalo od kostiju poginulih Krša razmjenjene su, a muslimanske TV kuce nakon toga objavljivale su da su tijela Krša bila iskasapljena, jer su im nedostaju neke kosti.

Bila je to još jedna velika obmana muslimanskog Sarajeva uperena protiv srpskog naroda.

Za zločine nad Močevićima kao i za stanovnike Grahovišta nikad niko nije odgovarao!

Bila je to prekretnica za srpsku vojsku, nakon koje je donosena odluke o formiranju neprekidne linije odbrane Srpske Vogošće i Sarajeva, kroz koju neprijatelj neće moći proći.